Kategoriler
2027, barkod teknolojisi açısından önemli bir dönüm noktası olacak. Yaklaşık 50 yıldır perakende ürünlerinin temel kimliği olarak kullanılan EAN/UPC barkodların yanında, çok daha fazla veri taşıyabilen GS1 standartlı 2D barkodlar hayatımıza giriyor.
Peki 2027'de gerçekten GS1 QR kod kullanmak zorunlu mu?
Kısa cevap: Genel ve tek tip bir “2027'de tüm ürünler GS1 QR kod kullanmak zorunda” mevzuatı bulunmuyor.
Ancak GS1'in dünya çapındaki Ambition 2027 / Sunrise 2027 programı kapsamında, 2027 sonuna kadar perakende satış noktalarındaki POS sistemlerinin GS1 standartlarına uygun 2D barkodları okuyup işleyebilmesi hedefleniyor. Bu nedenle üreticiler, markalar, perakendeciler ve barkod teknolojileri sağlayıcıları şimdiden yeni sisteme hazırlanmaya başladı.
Türkiye de bu dönüşümün dışında değil.
GS1 Türkiye tarafından yayımlanan çalışmalarda, üreticilerin GS1 standartlı QR kodları ürün ambalajlarına entegre etmesi ve perakendecilerin kasa sistemlerini bu kodları okuyabilecek şekilde güncellemesi için 2027 hedefi doğrultusunda çalışmalar yürütüldüğü belirtiliyor.
GS1'in Ambition 2027 olarak adlandırdığı küresel program, klasik tek boyutlu barkodlardan daha gelişmiş 2D barkodlara geçişi amaçlıyor.
Bugün marketlerde ve mağazalarda gördüğümüz EAN-13 gibi barkodlar temel olarak ürünün GTIN bilgisini taşır.
2D barkodlar ise aynı fiziksel alanda çok daha fazla bilgi ve farklı veri yapılarını taşıyabilir.
Örneğin ürünün:
gibi verileri GS1 standartları çerçevesinde yönetilebilir.
GS1 Digital Link kullanıldığında barkod, ürünün internet üzerindeki dijital bilgilerine açılan bir bağlantı olarak da kullanılabilir.
Başka bir ifadeyle eski barkod:
“Bu ürün hangisi?”
sorusuna cevap verirken,
yeni nesil GS1 2D barkod:
“Bu ürün hangisi, hangi partiye ait, ne zaman son kullanılıyor ve ürün hakkında daha fazla bilgiye nereden ulaşabilirim?”
sorularına aynı sistem içerisinde cevap verebilir.
Burada önemli bir ayrım var.
“GS1 QR kod” ifadesi yaygın olarak kullanılsa da GS1 2D dünyası yalnızca QR Code'dan oluşmuyor.
Perakende POS uygulamalarında GS1 standartları kapsamında:
kullanılabiliyor.
Hangi sembolojinin kullanılacağı ürünün ve uygulamanın gereksinimlerine göre belirleniyor.
GS1'in güncel perakende uygulama kılavuzunda hem GS1 DataMatrix hem de GS1 Digital Link kullanan QR Code ve Data Matrix seçenekleri tanımlanıyor.
Dolayısıyla bir firmanın:
“2027 geliyor, bütün ürünlerimize herhangi bir QR kod basalım.”
demesi doğru bir hazırlık yöntemi değil.
Asıl yapılması gereken, GS1 veri yapısına uygun 2D barkod altyapısını kurmak.
Hayır.
Bu konu özellikle üreticiler açısından önemli.
GS1'in kendi açıklamasına göre geçiş kademeli olacak ve mevcut lineer barkodların 2027'de bir gecede ortadan kalkması beklenmiyor. Perakende POS sistemlerinin 2D barkodları yeterli ölçekte okuyabilir hale gelmesine kadar geçiş döneminde 1D ve 2D barkodların birlikte kullanılması gerekebilir.
GS1'in perakende uygulama kılavuzu da, POS sistemlerinin en az %90'ının gerekli 2D okuma kabiliyetine ulaşmasına kadar ürünlerde mevcut lineer barkodun korunması gerektiğini belirtiyor.
Bu nedenle üreticilerin bugün kullandığı EAN-13 barkod sistemini hemen söküp atması gerekmiyor.
Daha doğru yaklaşım:
EAN-13 → geçiş dönemi → GS1 2D → yeni nesil ürün kimliği
şeklinde planlama yapmak.
Evet.
Türkiye'de GS1 Türkiye, üretici ve perakendecilerin 2D barkod dönüşümüne hazırlanması konusunda çalışmalar yürütüyor.
Özellikle dikkat çeken gelişmelerden biri GS1 Türkiye ve Migros'un 2027 hedefli çalışması.
GS1 Türkiye tarafından yayımlanan açıklamada, üreticilerin GS1 standartlı QR kodları ürün ambalajlarına entegre edeceği, perakendecilerin ise kasa sistemlerini GS1 QR kodlarını okuyabilecek şekilde güncelleyeceği belirtiliyor.
GS1 Türkiye ayrıca yeni nesil 2D barkodların;
gibi alanlarda daha kapsamlı veri sunabileceğini belirtiyor.
Bu nedenle Türkiye'deki üreticiler açısından 2027 konusu yalnızca bir barkod değişikliği değil.
Ürün verisinin dijitalleşmesi söz konusu.
Avrupa'daki gelişmeleri yalnızca GS1 2027 programı üzerinden değerlendirmek eksik kalır.
AB'nin Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) düzenlemesi ile birlikte Dijital Ürün Pasaportu – Digital Product Passport (DPP) sistemi de geliştiriliyor.
DPP'nin amacı, ürünün yaşam döngüsü boyunca farklı paydaşların ihtiyaç duyduğu ürün, sürdürülebilirlik, izlenebilirlik ve teknik bilgilere dijital olarak erişebilmesini sağlamak.
AB mevzuatında Dijital Ürün Pasaportu'nun bir veri taşıyıcı üzerinden erişilebilir olması öngörülüyor. Bu veri taşıyıcı ürünün üzerinde, ambalajında veya ilgili dokümantasyonda bulunabilecek ve QR kod gibi teknolojiler kullanılabilecek.
Ancak burada da önemli bir ayrıntı var:
AB bugün “her ürünün üzerinde mutlaka GS1 QR olacak” demiyor.
DPP'nin veri taşıyıcısı ve teknik ayrıntıları ürün gruplarına ilişkin düzenlemelerle belirleniyor. Avrupa Komisyonu da QR kod ve NFC gibi seçeneklerin değerlendirilmekte olduğunu belirtiyor.
Dolayısıyla GS1 Ambition 2027 ile AB Dijital Ürün Pasaportu aynı şey değildir.
Fakat ikisi aynı büyük dönüşümün farklı parçaları olarak değerlendirilebilir:
Fiziksel ürün → Dijital kimlik → Makine tarafından okunabilir veri → İzlenebilirlik
Çünkü ürünün Türkiye'de üretilmesi, Avrupa Birliği'ndeki gerekliliklerden otomatik olarak muafiyet anlamına gelmiyor.
Bir Türk üretici ürününü AB pazarına sunuyorsa, ilgili ürün grubu için yürürlüğe giren AB düzenlemeleri kapsamında DPP gereklilikleriyle karşılaşabilir.
Avrupa Komisyonu, DPP yükümlülüklerinin ilgili mevzuat kapsamındaki ürünleri AB pazarına sunan ekonomik aktörler için kademeli olarak devreye gireceğini belirtiyor. Öncelikli ürün grupları arasında tekstil, lastik ve alüminyum gibi kategoriler için 2027 dönemine ilişkin çalışmalar bulunuyor.
Bu nedenle özellikle AB'ye ihracat yapan üreticilerin 2D barkod ve ürün veri altyapısını bugünden değerlendirmesi önemli.
En temel fark veri kapasitesi ve dijital bağlantı yeteneğidir.
Örneğin klasik bir EAN-13 barkod temel olarak GTIN bilgisinin satış noktasında okunmasını sağlar.
GS1 standartlı 2D barkodlarda ise ürün kimliğine ek olarak belirli uygulamalarda:
GTIN + Lot + Son Kullanma Tarihi + Seri Numarası
gibi bilgiler aynı veri yapısında yönetilebilir.
GS1 Digital Link yaklaşımı kullanıldığında ise barkod, ürünün internet üzerindeki dijital içeriğine de bağlanabilir.
Bu, üreticiler için yeni imkanlar yaratıyor.
Örneğin tüketici bir ürünün üzerindeki GS1 QR kodu telefonuyla okuttuğunda;
ürünün içeriği → kullanım talimatı → sertifikalar → geri dönüşüm bilgileri → ürünün dijital sayfası
gibi bilgilere ulaşabilir.
GS1 Türkiye de 2D barkodların ürün bilgilerine daha kapsamlı erişim ve izlenebilirlik sağlayabileceğini belirtiyor.
Asıl önemli konu burada başlıyor.
Çünkü 2D barkoda geçiş sadece yeni bir barkod formatı satın almak değildir.
Bir firmanın mevcut altyapısında;
ERP / Ürün Veritabanı
↓
GTIN ve GS1 veri yapısı
↓
Etiket tasarımı
↓
2D barkod üretimi
↓
Barkod yazıcı
↓
Barkod okuyucu
↓
POS / WMS / ERP / MES
zincirinin birlikte çalışması gerekir.
GS1'in 2D hazırlık kriterlerinde de yazıcı, okuyucu, doğrulama ve yazılım taraflarının birlikte değerlendirilmesi gerektiği görülüyor. GS1 uyumlu DataMatrix veya QR kodun yalnızca oluşturulması değil, doğru şekilde basılması ve okunması gerekiyor.
Her durumda hayır.
Bu, firmaların en çok merak ettiği konulardan biri.
Birçok termal transfer barkod yazıcısı GS1 DataMatrix gibi 2D barkodları teknik olarak basabilir.
GS1'in çözüm sağlayıcıları için yayınladığı kriterlerde de uygun yazıcıların ECC200 GS1 DataMatrix gibi 2D barkodları doğru veri yapısıyla oluşturup basabilmesi gerektiği belirtiliyor.
Ancak yazıcının 2D barkod basabiliyor olması tek başına yeterli değildir.
Etiket:
basılmalı ve gerektiğinde barkod doğrulama cihazıyla kontrol edilmelidir.
Özellikle üretim hattında saniyede yüzlerce ürünün geçtiği sistemlerde “barkodu bastık, çalışıyor” yaklaşımı yerine doğrulanabilir bir sistem kurulmalıdır.
Bazı işletmeler için evet.
Klasik lazer veya yalnızca lineer barkod okumaya yönelik tarayıcılar 2D barkodları okuyamaz.
GS1'in açıklamasına göre 2D barkodlar için görüntü tabanlı tarama teknolojisi gerekir. POS sistemlerinin de 2D barkodu okuyup işleyebilmesi için donanım ve yazılım güncellemeleri gerekebilir.
Bu nedenle 2027 hazırlığında yalnızca:
“Hangi yazıcıyı alalım?”
sorusu sorulmamalı.
Şu dört soru birlikte sorulmalı:
Yazıcımız 2D barkodu basabiliyor mu?
Okuyucularımız 2D barkodu okuyabiliyor mu?
Yazılımımız GS1 veri yapısını işleyebiliyor mu?
POS/ERP/WMS sistemimiz bu veriyi doğru kullanabiliyor mu?
Bu dönüşümün amacı yalnızca yeni bir barkod standardına geçmek değil.
Doğru uygulandığında işletmeler açısından önemli avantajlar sağlayabilir.
Tek bir 2D barkod üzerinden daha fazla yapılandırılmış veri yönetilebilir.
Lot, seri numarası ve son kullanma tarihi gibi veriler ürün kimliğiyle ilişkilendirilebilir.
Belirli parti veya seri numaralarına göre daha kontrollü aksiyon alınabilir.
GS1 Digital Link ile ürünün dijital içeriğine bağlantı kurulabilir.
Tedarik zincirinde daha zengin veri kullanılabilir.
Özellikle Avrupa'daki Dijital Ürün Pasaportu yaklaşımıyla birlikte ürünün yaşam döngüsüne ilişkin verilerin önemi artıyor.
Çünkü 2027 bir başlangıç düğmesi değil.
Aslında dönüşüm şimdiden başladı.
GS1'in verilerine göre 2D barkod uygulamaları dünyanın birçok ülkesinde pilot olarak test ediliyor ve sektörün 2027 hedefi doğrultusunda üreticiler ile perakendeciler sistemlerini hazırlıyor.
Türkiye'de de GS1 Türkiye'nin çalışmaları ve büyük perakendecilerin hazırlıkları bu dönüşümün başladığını gösteriyor.
Bu nedenle üreticiler için daha doğru soru:
“2027'de barkod zorunlu olacak mı?”
değil.
Asıl soru:
“Bizim üretim ve satış altyapımız 2027'nin 2D barkod dünyasına hazır mı?”
olmalı.
GS1 2027 dönüşümü, yalnızca bir QR kod oluşturma işi değildir.
Ürün verisinin doğru yapılandırılması, GS1 standartlarının uygulanması, uygun etiket tasarımı, barkod yazıcı seçimi, 2D barkod okuyucular, barkod doğrulama ve mevcut ERP/WMS/POS sistemleriyle entegrasyon birlikte değerlendirilmelidir.
MotivaBarkod, barkod ve etiketleme sistemleri, endüstriyel barkod yazıcılar, barkod okuyucular, DataMatrix, QR kod ve otomatik tanımlama çözümleri konusunda işletmelerin ihtiyaçlarına uygun teknoloji altyapıları sunar.
Özellikle 2027 GS1 2D barkod dönüşümüne hazırlanan üreticiler ve perakendeciler için mevcut sistemin analiz edilmesi ve ihtiyaç duyulan donanım/yazılım değişikliklerinin önceden belirlenmesi, geçiş döneminde oluşabilecek maliyet ve operasyon problemlerinin önüne geçebilir.
2027'yi beklemeyin. Barkod sisteminizin geleceğe hazır olup olmadığını bugün kontrol edin.
Hayır. GS1'in hedefi 2027 sonuna kadar POS sistemlerinin GS1 standartlı 2D barkodları okuyabilmesi. Geçiş döneminde EAN/UPC gibi mevcut lineer barkodların kullanılmaya devam etmesi bekleniyor.
Hayır. “1 Ocak 2027'den itibaren bütün ürünlerde GS1 QR kod zorunludur” şeklinde genel bir küresel veya AB kuralı bulunmuyor. 2027, GS1'in perakende POS'ların 2D barkodları okuyabilmesine yönelik sektör hedefidir. Ürün bazındaki yasal yükümlülükler ayrıca değerlendirilmelidir.
Hayır. GS1 standartlı QR kod, GS1 veri yapıları ve gerektiğinde GS1 Digital Link yaklaşımıyla çalışır. Herhangi bir web adresinin bulunduğu sıradan QR kod, GS1 QR kod ile aynı şey değildir.
Evet. GS1 DataMatrix, GS1'in perakende 2D barkod seçeneklerinden biridir. Uygulamaya göre QR Code ve GS1 DataMatrix gibi farklı 2D veri taşıyıcıları kullanılabilir.
Evet. Özellikle perakende sektörüne ürün veren, ihracat yapan veya ürün izlenebilirliğini geliştirmek isteyen firmaların 2D barkod altyapısını şimdiden değerlendirmesi avantaj sağlayabilir. GS1 Türkiye de 2027 hedefi doğrultusunda üretici ve perakendecilerin hazırlık yaptığını açıklıyor.
Hayır. DPP bir ürün veri ve izlenebilirlik sistemidir; QR kod veya başka bir veri taşıyıcı bu bilgilere erişim sağlayabilir. GS1 2D barkod ise ürün kimliği ve ilgili verilerin standartlaştırılmış şekilde taşınmasını sağlayan barkod teknolojileridir. AB'nin ESPR düzenlemesi DPP için veri taşıyıcı kullanımını öngörmektedir.
